Kıdem Tazminatı Nedir? Şartları, Hesabı ve Vergisi (2026)

Kıdem tazminatı, Türkiye’deki iş hukukunun en temel işçilik alacaklarından biridir. Bu yazıda kıdem tazminatının ne olduğunu, kimlerin hak kazandığını, nasıl hesaplandığını ve hangi vergilerin kesildiğini 2026 güncel bilgileriyle açıklıyoruz.

Kıdem tazminatı nedir?

Kıdem tazminatı, aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışmış olan işçinin iş sözleşmesi, kanunda hak doğuran bir nedenle sona erdiğinde işveren tarafından ödenen bir tazminattır. Çalışanın işyerindeki kıdemi (çalışma süresi) karşılığında verilir.

Kıdem tazminatının yasal dayanağı 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesidir. 4857 sayılı İş Kanunu yürürlüğe girmesine rağmen, 1475 sayılı Kanun’un kıdem tazminatını düzenleyen 14. maddesi hâlâ yürürlüktedir ve kıdem tazminatı hesabı bu maddeye göre yapılır.

Kimler kıdem tazminatı alabilir? (Şartlar)

Kıdem tazminatına hak kazanmak için iki temel şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir:

• En az 1 yıl kıdem: Çalışanın aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olması gerekir.
• Hak doğuran bir fesih: İş sözleşmesinin, kıdem tazminatına hak kazandıran bir nedenle sona ermesi gerekir.

Kıdem tazminatına hak kazandıran başlıca durumlar şunlardır:

• İşverenin, işçiyi haklı bir neden olmadan işten çıkarması (geçerli/haksız fesih).
• İşçinin, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24. maddesindeki haklı nedenlerle sözleşmeyi feshetmesi (ödenmeyen ücret, mobbing, sağlık nedenleri vb.).
• Askerlik görevi nedeniyle işten ayrılma.
• Kadın çalışanın evlilik nedeniyle, evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde işten ayrılması.
• Emeklilik ya da emeklilik için gerekli yaş dışındaki şartların (prim günü, sigortalılık süresi) tamamlanması.
• İşçinin vefatı (bu durumda yasal mirasçılarına ödenir).

Geçerli bir neden olmadan kendi isteğiyle istifa eden çalışan ise kural olarak kıdem tazminatı alamaz.

Aşağıdaki tablo, 1475 sayılı İş Kanunu md. 14 ve 4857 sayılı İş Kanunu md. 24/25 çerçevesinde sık karşılaşılan durumları özetlemektedir:

Feshin türü konusunda tereddüt yaşıyorsanız veya işverenin uyguladığı fesih nitelemesinin doğru olup olmadığından emin değilseniz, bir iş hukuku avukatına danışmanız hak kayıplarının önüne geçmek açısından önemlidir.

Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?

Kıdem tazminatı, çalışanın her tam hizmet yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücreti üzerinden hesaplanır. Bir yıldan artan süreler de gün esasına göre orantılı olarak hesaba katılır.

Giydirilmiş brüt ücret nedir?

Giydirilmiş brüt ücret; çıplak brüt maaş ile işçiye süreklilik arz eden tüm ek ödemelerin toplamıdır. Yol yardımı, yemek yardımı ve düzenli olarak ödenen ikramiyeler (örneğin her ay verilen kısmî ikramiye) giydirilmiş brüt ücrete dahil edilir.

Buna karşılık geçici veya tek seferlik nitelikteki ödemeler giydirilmiş ücrete dahil edilmez. Hastalık yardımı, doğum yardımı, evlilik yardımı gibi ödemeler bu kapsamda değerlendirilir; söz konusu ödemeler hesap matrahını artırmaz.

Dolayısıyla kıdem tazminatı hesabına esas alınacak ücret belirlenirken yalnızca aylık brüt maaşa değil, işçiye rutin olarak yapılan tüm parasal ödemelerin niteliğine dikkat edilmesi gerekir.

Tavan sınırı

Hesapta önemli bir üst sınır vardır: giydirilmiş brüt ücret kıdem tazminatı tavanını aşamaz. 2026 yılının ilk yarısı için tavan 64.948,77 TL’dir (HMB Genelgesi, 06.01.2026). Ücretiniz tavanı aşıyorsa, her yıl için hesap en fazla bu tavan üzerinden yapılır. Temmuz 2026’da yeni katsayı belirlenmesiyle birlikte tavan tutarı güncellenecektir. Tavanın ayrıntıları ve yıllara göre tablosu için kıdem tazminatı tavanı yazımıza bakabilirsiniz.

İhbar süresi ve ihbar tazminatı ayrı bir konudur; bunun için kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Hesaplama adımları

Kıdem tazminatını adım adım hesaplamak için aşağıdaki sırayı takip edebilirsiniz:

1. Giydirilmiş brüt ücreti hesapla: Çıplak brüt maaşa, süreklilik arz eden tüm ek ödemeleri (yol, yemek, düzenli ikramiye vb.) ekle.
2. Tavan kontrolü yap: Bulunan ücret 64.948,77 TL’yi aşıyorsa her yıl için tavan tutarını esas al; aşmıyorsa gerçek giydirilmiş brüt ücretle devam et.
3. Çalışma süresini hesapla: Toplam çalışma süresini yıl ve kalan günlere böl (örn. 5 yıl 183 gün → 5 + 183/365 = 5,5014 yıl).
4. Brüt kıdem tazminatını bul: Ücret × Yıl sayısı.
5. Damga vergisini hesapla: Brüt kıdem tazminatı × 0,00759.
6. Net kıdem tazminatını bul: Brüt kıdem tazminatı − Damga vergisi.

Kıdem tazminatından hangi vergiler kesilir?

Kıdem tazminatı, vergi açısından avantajlı bir ödemedir. Brüt kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi (binde 7,59) kesilir.

Kıdem tazminatı gelir vergisinden ve SGK priminden muaftır; bu kesintiler yapılmaz. Bu nedenle kıdem tazminatının brüt ve net tutarı arasındaki fark, yalnızca damga vergisi kadardır.

Kıdem tazminatının yasal dayanağı ve tarihçesi

Kıdem tazminatı 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesiyle düzenlenmiştir. Bu kanun 25 Ağustos 1971 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

2003 yılında 4857 sayılı yeni İş Kanunu yürürlüğe girmiştir; ancak bu yeni kanun, kıdem tazminatını düzenleyen 1475 sayılı Kanun’un 14. maddesini yürürlükten kaldırmamıştır. Bugün itibarıyla kıdem tazminatı hâlâ 1475 sayılı Kanun md. 14 çerçevesinde hesaplanmaktadır. Bu durum Türk iş hukukunun özgün bir özelliği olup pratikte iki ayrı kanunun eş zamanlı uygulandığı bir alan yaratmaktadır.

Yıllarca tartışılan kıdem tazminatı fonu projesi (işverenin düzenli prim ödeyeceği, devlet garantili bir fon sistemi) henüz hayata geçirilmemiştir. Çeşitli dönemlerde gündeme gelen fon düzenlemeleri yasalaşmamış; çalışanın kıdem tazminatı hakkı mevcut durumda işverenin doğrudan ödeme yükümlülüğüne bağlı kalmaya devam etmektedir. Bu durum özellikle işverenin iflas veya ödeme güçlüğüne düştüğü hallerde çalışan açısından risk oluşturmaktadır.

Kaynak: 1475 sayılı İş Kanunu md. 14 (25.08.1971 tarihli Resmî Gazete); 4857 sayılı İş Kanunu md. 24–25.

Hesaplama örneği

Aynı işyerinde 5 yıl çalışmış ve giydirilmiş brüt ücreti 40.000 TL olan bir çalışanı ele alalım (ücret 2026 tavanı olan 64.948,77 TL’nin altında olduğu için tavan uygulanmaz).

• Toplam çalışma günü: 5 yıl × 365 = 1.825 gün
• Brüt kıdem tazminatı: 40.000 × (1.825 / 365) = 200.000 TL
• Damga vergisi: 200.000 × 0,00759 = 1.518 TL
• Net kıdem tazminatı: 200.000 − 1.518 = 198.482 TL

Görüldüğü gibi, gelir vergisi ve SGK primi kesilmediği için net tutar brüte oldukça yakındır. Kendi kıdem sürenize ve ücretinize göre net tutarı görmek için kıdem tazminatı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Kaynak: 1475 sayılı İş Kanunu md. 14; 4857 sayılı İş Kanunu.